از دست رفتن بخشی از فرهنگ ناشنیدهواو موزیک , رسانه پخش موسیقی آنلاین

پهلوان رسول بخش زنگشاهی ، اخبار موسیقی ،اخبار موسیقی ایران ،واوموزیک،vavmusic

مینا آتشی: دو پژوهشگر موسیقی نواحی و آیینی ایران این بحث را مطرح می‌کنند که چطور می‌توان شرایطی فراهم کرد تا قابلیت تجمیع‌شده در یک چهره شاخص مانند پهلوان رسول بخش زنگشاهی به شکل موروثی یا آموزشی انتقال پیدا کند.

به گزارش اخبار موسیقی واوموزیک ،  موسیقی نواحی ایران در آخر هفته‌ای که گذشت یکی از چهره‌های درخشان خود را از دست داد: پهلوان رسول بخش زنگشاهی نوازنده ساز قیچک و هنرمند موسیقی نواحی بلوچستان که مدت‌ها با بیماری دیابت دست و پنجه نرم می‌کرد، شامگاه پنجشنبه دوم مرداد در ۷۹ سالگی دار فانی را وداع گفت.

 

درگذشت زنده‌یاد زنگشاهی که از او به عنوان یکی از راویان بزرگ موسیقی بلوچستان و یکی از صاحب‌نام‌ترین هنرمندان موسیقی نواحی ایران در رویدادهای بین‌المللی یاد می‌شود، بازتاب گسترده‌ای داشت و از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تا بسیاری مسئولان کشوری و استانی مسئول در حوزه فرهنگ و هنر، در پیام‌هایی به او ادای احترام کردند، ضمن این که فقدان استاد زنگشاهی بار دیگر لزوم توجه به موسیقی نواحی کشورمان و بخصوص هنرمندان کارکشته این حوزه را به بحث گذاشت.

در این زمینه با علی مغازه‌ای پژوهشگر موسیقی و دبیر فستیوال موسیقی نواحی و آیینی ایران (آینه‌دار) و هوشنگ جاوید پژوهشگر موسیقی نواحی و آیینی ایران گفت‌وگو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

امیدوارم نبود استاد زنگشاهی به منزله پایان ساز قیچک تلقی نشود

علی مغازه‌ای پژوهشگر و دبیر فستیوال موسیقی نواحی و آیینی ایران در پاسخ به این پرسش که از دست دادن چنین اساتیدی تا چه حد می‌تواند به موسیقی نواحی کشورمان لطمه وارد کند، به خبرنگار هنرآنلاین گفت: اصولاً بعضی از اساتید و نوازندگان برجسته در تمام دنیا زمانی که توانایی‌شان را از دست دادند، ممکن است به ساز لطمه وارد شود نه با مرگشان؛ به هر حال فردی در هر ساختار و هنری یک روز قبل از مرگش به پایان توانمندی‌هایش می‌رسد مگر این که با یک تصادف ناگهانی فوت کنند.

او ادامه داد: ایشان در سال‌های اخیر توانمندی‌هایشان را از دست داده بودند و دریغ و افسوس برای همان زمان است که ما چطور می‌توانیم شرایطی را فراهم کنیم که قابلیتی که در یک فرد تجمیع شده است، بتواند به شکل موروثی و یا آموزشی انتقال پیدا کند. خوشبختانه نوه ایشان به شکل موروثی توانایی ایشان را تا حدی به ارث برده است و میراث منتقل شده است، اما در شکل آموزشی بنده هنوز سراغ ندارم که این قبیل اساتید توانسته باشند توانایی‌های خودشان را به شکل آموزشی به افراد دیگر انتقال دهند.

دبیر فستیوال موسیقی نواحی و آیینی ایران گفت: معمولاً در گذشته‌ موسیقایی ایرانیان در تمام اقوام ساز و هنر به شکل موروثی منتقل می‌شود و ما به این موضوع در هنر “چکیده” می‌گوییم و افرادی که به شکل آموزش‌دیده به موسیقی راه پیدا می‌کنند، به آن‌ها “چسبیده” می‌گوییم. چسبیده‌ها واقعاً به ندرت ظرفیت‌های هنرمندان چکیده را به دست آوردند اگرچه به ندرت بودن آن به معنی منتفی بودن آموزش حداقل در گذشته نیست. از زمانی که متدهای آموزشی تولید و بازتولید می‌شوند و شیوه‌های آموزشی گسترش پیدا کرده است، چسبیده‌ها توانستند در موسیقی‌ها و هنرهای مختلف ورود پیدا کنند و این حالت و موسیقی سنتی خودش یکی از مهم‌ترین شیوه‌های انتقال دانش موسیقایی است، اما در موسیقی اقوام به خصوص بلوچستان مرسوم بوده که هنر به شکل موروثی انتقال پیدا کند. بنده امیدوار هستم که نبود این آثار که پیش‌تر به دلیل ضعف جسمانی و کهولت سن توانایی نواختن ساز را نداشتند، به منزله پایان این ساز تلقی نشود چرا که هنرمندانی در بلوچستان هستند که اگر قدر ببینند و درست به آن‌ها توجه شود، این هنرمندان هنرمندانی هستند که در حفظ و تداوم سنت‌های موسیقایی بلوچستان به خصوص سنت پهلوانی و شاعری، کوشا هستند.

مغازه‌ای با اشاره به جایگزینان احتمالی استاد زنگشاهی توضیح داد: به باور من سهیل زنگشاهی نوه استاد رسول زنگشاهی از برخی جهات می‌تواند جایگزین ایشان محسوب شود. خانواده زنگشاهی از خانواده‌های بزرگ و معروف سیستان و بلوچستان هستند که تمام آن‌ها پشت به پشت موسیقیدان و زرگر بودند و حالت موروثی در بین آن‌ها وجود داشته که مطابق با استاندارد و الگوهای کهن خنیاگری که هنرمندان چندوجهی بودند و کارهای دیگری هم هم‌زمان انجام می‌دادند، این خانواده به طلاسازی و زیورآلات وارد شده بودند. سهیل زنگشاهی که در این بستر بزرگ شده است، طبعاً هنر و خواص موسیقایی این خانواده را به ارث برده است و طبع خصوصیاتی را نیز از این پدربزرگ به ارث برده است و این خصوصیات مثبت و منفی می‌تواند در کار و کارکرد سهیل زنگشاهی در موسیقی بلوچستان مشهود باشد و این موضوع را همگی در سال‌های آینده خواهیم دید.

مغازه‌ای در پایان گفت: استاد زنگشاهی که تا چند سال گذشته توانایی نوازندگی را از دست نداده بود، یکی از مهم‌ترین فیگورهای سروده‌های بلوچستان منصوب می‌شدند و به دلیل این که توانایی‌شان را از دست داده بودند، به این معنی نیست که بگوییم این فیگور به طور کل از بین رفت و تمام شد و ما به دلیل سابقه و پیشینه استاد زنگشاهی علی رغم این که ایشان در طی سل‌های اخیر توانایی و تکنیک‌های قدیم خودشان را از دست داده بودند، ما قدردانی و تجلیل از ایشان را لازم و ضروری می‌دانستیم و می‌دانیم اما به هر حال امیدوار هستیم که سهیل زنگشاهی بتواند این راه را در بعد هنری آن ادامه دهد.

خانواده زنگشاهی موسیقی بلوچستان را حفظ کردند

هوشنگ جاوید پژوهشگر موسیقی نواحی و آیینی ایران در گفتگو با خبرنگار هنرآنلاین در مورد فقدان استاد زنگشاهی و تأثیر آن در موسیقی نواحی گفت: فقدان استاد زنگشاهی خیلی تلخ است، به دلیل این که ما در یکی دو سال گذشته سه استاد مسلم قیچک نوازی در استان بلوچستان را از دست دادیم و این ضایع بدی است. درست است که پسر ایشان نیز در با سن کمی که دارند، اما در قیچک نوازی ماهر است اما تا بخواهد به تجربه پدر برسد، سال‌ها کار دارد. یکی از مسائلی که وجود دارد این است که در بلوچستان خانواده‌های نوازندگان حداقل فرزندان خودشان را در زمینه کاری خودشان وارد کردند و به صورت حرفه‌ای نیز با آن‌ها کار می‌کنند.

جاوید افزود: به هر حال رفتن اساتیدی همچون استاد زنگشاهی ضایعه بزرگی محسوب می‌شود به دلیل این که آن‌ها یکسری نواها و آواهایی داشتند که اگر در همه بخش‌های موسیقی نواحی مشاهده کنید، نواهایی داشتند که سال‌ها اجرا نکرده بودند و دلیل عمده آن نیز این بود که بسیاری از مسئولین منطقه‌ای به دلیل این که تعدادی از این قطعات را دوست نداشتند، نواختن این قطعات را ممنوع کرده بودند و آن چیزی که ارائه می‌دادند بیشتر نغماتی بودند که از نظر نظارتی دولتی مثبت دیده می‌شد و شاید خیلی از نغماتی که این اساتید نواخته بودند، اصلاً شنیده نشد. این موضوع باعث می‌شد تا بخشی از فرهنگ گذشته ناشنیده از بین می‌رود و یکی از ضربه‌هایی که موسیقی نواحی با رفتن این اساتید می‌خورد، همین جا است به دلیل این که هیچ تلاشی هم نشده که از آثار این اساتید همچون استاد زنگشاهی مجموعه‌ای صوتی ارائه و یا ثبت و ضبط کنند. در نتیجه مرگ اساتیدی همچون استاد زنگشاهی در حقیقت رفتن بسیاری از نغمه‌ها و آواها است که قطعات بسیار زیادی از آن‌ها به گوش مردم نخورده است. خانواده زنگشاهی موسیقی بلوچستان را حفظ کردند و با رفتن هرکدام از آن‌ها یک ستون می‌ریزد. مردم همینجوری به فردی پهلوان نمی‌گویند و استاد زنگشاهی به پهلوان بخشی معروف بود و زمانی که ایشان را به پهلوان بخشی صدا می‌زدند، یعنی یک جایگاه خاص و ویژه‌ای در نزد مردم دارد و نمونه دیگری ندارد.

این پژوهشگر همچنین در مورد جایگزین استاد زنگشاهی نیز اظهار داشت: بعید می‌دانم جایگزینی برای استاد زنگشاهی داشته باشیم البته هنوز خدا را شکر هنوز یکی دو تن از اساتید بلوچستان در قید حیات هستند که می‌توانیم به آن‌ها امیدوار باشیم اما اگر خدای ناکرده آن دو عزیز را نیز از دست بدهیم، تکلیف چه خواهد بود و هرکدام از این عزیزان که از بین ما می‌روند یک فرهنگی را با خودشان می‌برند حتی ما در دو دهه نخست انقلاب دوستان پژوهشگر و خود من از طرف مرکز موسیقی حوزه هنری به وزارت ارشاد پیشنهاد دادیم که مکتب موسیقی مناطق نواحی را برای این اساتید در چند استان فراهم کنند و متاسفانه بودجه‌ای برای این موضوع فراهم نشد و در حال حاضر که این اتفاقات رخ می‌دهد، کار دیگری جز تسلیت گفتن نمی‌توانند انجام دهند. در حالی که تا زمانی که این اساتید در قید حیات بودند می‌توانستند از آن‌ها حمایت کنند و برای آن‌ها مکتب ایجاد کنند. به هر حال هنوز هم برای انجام این کار دیر نشده و می‌شود بعضی از این کارها را انجام داد.

ویژه:



  • 1,275 نگاه
  • 0 دیدگاه

اشتراک در شبکه های اجتماعی

شاید نوشته های زیر برای شما جالب باشد

محسن ابراهیم زاده ،اخبار موسیقی ،اخبار موسیقی ایران، واوموزیک،vavmusic

شانس بزرگ محسن ابراهیم زاده

محسن ابراهیم زاده یکی از هنرمندانی است که بعد از فوت علی انصاریان و مهرداد میناوند در کنسرت‌هایش یاد این دو را گرامی داشته است. به گزارش اخبار موسیقی واوموزیک ، پس از فوت مهرداد میناوند و علی انصاریان یکی از چهره های هنری که از این اتفاق به شدت ناراحت بود، محسن ابراهیم زاده
  • 2,075 نگاه
مشــاهده ادامه
حمیدرضا نوربخش ،اخبار موسیقی ،اخبار موسیقی ایران، واوموزیک،vavmusic

«حمیدرضا نوربخش» تصانیف انقلابی را بررسی می‌کند

سرودها و تصنیف‌های دوران آغازین انقلاب اسلامی با حضور «حمیدرضا نوربخش» خواننده و مدیرعامل خانه موسیقی در فرهنگسرای گلستان نقد و بررسی می‌شود. به گزارش اخبار موسیقی واوموزیک ، ویژه برنامه «هم آهنگ با انقلاب» به مناسبت چهل و دومین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی با حضور حمیدرضا نوربخش مدیرعامل خانه موسیقی در فرهنگسرای گلستان برگزار
  • 1,598 نگاه
مشــاهده ادامه
حمید قنبری،اخبار موسیقی ،اخبار موسیقی ایران، واوموزیک،vavmusic

حمید قنبری و انتشار ۱۰ قطعه دونوازی در فضای مجازی

پژوهشگر و نوازنده سازهای کوبه‌ای از اجرای پروژه “همساز” و تولید کلیپ “نوای دوستی” خبر داد. به گزارش اخبار موسیقی واوموزیک ، حمید قنبری پژوهشگر و نوازنده سازهای کوبه‌ای با اشاره به اجرای پروژه “همساز” و تولید کلیپ “نوای دوستی” به خبرنگار هنرآنلاین گفت: ضبط قطعات مرتبط با پروژه “همساز” پیش از شیوع ویروس کرونا
  • 1,068 نگاه
مشــاهده ادامه
حشمت الله صیدی ،اخبار موسیقی ،اخبار موسیقی ایران، واوموزیک،vavmusic

پلاک کوبی سنندج به عنوان شهر خلاق موسیقی

مراسم پلاک کوبی سنندج به عنوان شهر خلاق موسیقی جهانی با حضور رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور انجام شد. به گزارش اخبار موسیقی واوموزیک ، حشمت الله صیدی(شهردار سنندج) پنچشنبه ۱۶ بهمن ماه در مراسم پلاک کوبی سنندج، شهر خلاق موسیقی توسط رئیس سازمان برنامه و بودجه و استاندار کردستان اظهار کرد که در
  • 1,129 نگاه
مشــاهده ادامه

دیدگاه کاربراندیدگاه خود را بیان کنید یا نظرات دیگر دوستان را بخوانید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دریافت نـــرم افـــزار

اپلیکیشن واوموزیک همراه آنلاین لحظات خوب شما
سریعتر از همه بشنوید