پهلوان: شعر مولانا را با ملودی دیسکویی می‌خوانند و می‌گویند موسیقی عرفانی است!واو موزیک , رسانه پخش موسیقی آنلاین

کیوان پهلوان،اخبار موسیقی،اخبار موسیقی ایران،واوموزیک،vavmusic

جدیدا از خوانندگان موسیقی پاپ یا دیسکویی می بینیم ریتم و ملودی دیسکویی شعر زیبای مولانا را می خوانند و می گویند موسیقی عرفانی است.

به گزارش اخبار موسیقی واوموزیک ، مبحث موسیقی سالم و ناسالم طی قرن ها به جایگاهی رسیده که می توان گونه خوب را از بد تشخیص داد. امروزه ازین مقوله عبور کرده ایم و بحثی که مدلول همین موضوع است، تلقی دسته ای از موسیقیدانان و مخاطبین در سطحی بالاتر، بر وجود «موسیقی عرفانی» است که نزد بسیاری در چارچوب مباحث دیالکتیک بدان پرداخته می شود. مبحثی که بسیار جای ایراد دارد و باید بیشتر بدان پرداخته شود.

پیرامون بحث مذکور این سوال در ذهن متبادر می شود که «آیا موسیقی عرفانی داریم؟» یا خیر.  «کیوان پهلوان» نویسنده، پژوهشگر و موسیقی شناس که ترجمه، تالیف، تدریس، پژوهش در انسان‌شناسی، فولکلور و موسیقی نواحی و نوازندگی از زمینه های فعالیتی اوست  در این باره گفت.

آقای پهلوان اصولا آیا موسیقی عرفانی داریم؟ برای روشن شدن موضوع توضیح بفرمایید.

همانگونه که بارها گفته ام و بار دیگر تکرار می کنم که انسان، موسیقی را به وجود آورده تا با آن به آرامش برسد. موسیقی همزمان با شکل گرفتن زبان پیچیده تر شده است. مادر برای به آرامش رسیدن خود و فرزندش لالایی خواند. شعرش آرامش دهنده خودش و ملودی لالایی آرامش دهنده نوزادش.( شعر مادر خود به تنهایی موسیقی نیست).

همانطور که گفته ام انسان برای چند منظور مهم لحن ها و نغمه ها را برای آرامشش ساخت:

۱. به هنگام سوگ و مرگ ۲. هنگام جشن و شادمانی ۳. به هنگام کار ۴. برای تهییج و رزم آزمایی و پهلوانی( در مبحث «آیا موسیقی حماسی داریم؟» توضیح بیشتری می دهم.) ۵. برای عبادت.

انسان برای رسیدن آرامش نیاز داشت با خدای خود نیایش کند و تا زمانی که انسان های اولیه در چارچوب ادیان ابتدایی خود به عبادت می پرداختند، ارواح خبیثه را دور می کردند و با موسیقی و رقص ارواح نیک را فرامی خواندند. همه اینها در چارچوب آیین انجام می شد.

موسیقی از منظر عرفان و کارکرد آن در چه سطحی از اهمیت برخوردار بوده است؟

همانطور که خوانده ایم، عرفان با مفاهیم و واژه سروکار دارد و موسیقی از الحان و نغمه‌ها تشکیل شده است. باید در عرفان و تصوف مفاهیم را خواند و دریافت و عارف و صوفی شد. خود نغمه ها و الحان در موسیقی فقط پاسخگوی احساسات انسان است. خواندن اشعار مولانا یا صوفی دیگر با لحنی از موسیقی آن موسیقی را عرفانی نمی کند. جدیدا از خوانندگان موسیقی پاپ یا دیسکویی می بینیم ریتم و ملودی دیسکویی(در مورد موسیقی دیسکویی جداگانه صحبت می کنم) شعر زیبای مولانا را می خوانند و می گویند موسیقی عرفانی است. واقعا تاسف آور است.

یعنی واقعا موسیقی عرفانی وجود ندارد؟

مگر با سازهای موسیقی پاپ یا موسیقی ردیف دستگاهی و حتی تنبور، موسیقی عرفانی می شود!؟ ساز تنبور در میان اهل حق برای عبادت استفاده می شود و می گویند نغماتی که با آن در جمع خانه نواخته می شود فقط باید کاربرد جمع خانه ای داشته باشد وگرنه بدعت محسوب می شود. موسیقی و ساز برای عبادت کردن است. عابد، عمل عبادت را با نغمه و ساز و شعر و باورهایش انجام می دهد که هیچ ربطی به عرفان و تصوف و مفاهیم آن ندارد.

عبادت کردن در دین اسلام از طریق نماز، خواندن قرآن و ذکر و غیره در سکوت و یا با صدای بلند و شاید با الحان موسیقایی مثل ترتیل قران و اذان گفتن انجام شود.

در طریقت ها طبیعی است نماز و ذکر از ارکان اساسی عبادت هستند. خواندن نماز آنها با دیگر مسلمانان تفاوتی نمی کند اما در ادای ذکر تفاوت جدی وجود دارد. در طریقت های نقشبندیه و نعمت الهی گنابادی و ذهبیه و… ذکرها «خفی» یعنی در دل بدون هیچ صدایی تکرار می شوند و در طریقت های نعمت الهی نور علی شاهی، قادریه و چشتیه و… ذکرها «جلی» هستند و با صدای بلند خوانده می شوند و عبادت آنها با تکرار اذکار و نواختن ساز توام است(نگاه کنید به کتاب نگارنده به نام «موسیقی و ذکر در تمدن ایران زمین»).

طریقت چشتیه رقص و سماع شان تحت تاًثیر آیین هندو در هندوستان و پاکستان قرار گرفته است و موسیقی قوالی خود گواه آن است. پس می توان قوالی را یکی از اشکال عبادت طریقت چشتیه دانست. در بلوچستان ایران ذکر خوانی و شعر خوانی عابدان طریقت چشتیه با سازهای محلی خود انجام می شده است.

در نهایت باید نتیجه بگیریم که «عرفان و تصوف» با توضیحاتی که در بالا داده شد دارای واژگان، مفاهیم و نظریات است که می تواند پیرامون موسیقی هم دیدگاههایی وجود داشته باشد اما صرفا ملودیها و الحانی که با اشعار عارفان و صوفیان خوانده می شود را نمی توان «موسیقی عرفانی» نامید. شعرش شاید دارای مفاهیم عارفانه و صوفیانه بوده اما ملودی آن به تنهایی نمی تواند عرفانی باشد.



  • 2,558 نگاه
  • 0 دیدگاه

اشتراک در شبکه های اجتماعی

شاید نوشته های زیر برای شما جالب باشد

محمد نقوی ، اخبار موسیقی ،اخبار موسیقی ایران، واوموزیک،vavmusic

آلبوم «لب خاموش» با آهنگسازی و نوازندگی نی محمد نقوی و دف‌نوازی حامد علیپور منتشر شد

آلبوم «لب خاموش» به آهنگسازی و نوازندگی نی محمد نقوی و دف‌نوازی حامد علیپور توسط انتشارات ماهور منتشر شد. «سرمست (چهارگاه)»، «وصال (ماهور)»، «هانیه (همایون)»، «فغان (افشاری)»، «شور (تک نوازی دف)»، «سوز ساز (دشتی)»، «نیاز (سه گاه)»، «دیدار (مخالف سه گاه)» اسامی قطعاتی هستند که در این آلبوم گنجانده شده‌اند. به گزارش اخبار موسیقی واوموزیک
  • 1,723 نگاه
مشــاهده ادامه
علی ثابت‌نیا ، اخبار موسیقی ،اخبار موسیقی ایران، واوموزیک،vavmusic

جشنواره ملی موسیقی جوان نهم آبان به پایان می‌رسد

مراسم اختتامیه چهاردهمین جشنواره ملی موسیقی جوان از صفحه اینستاگرام انجمن موسیقی ایران پخش می‌شود. به گزارش اخبار موسیقی واوموزیک ، مراسم اختتامیه چهاردهمین جشنواره ملی موسیقی جوان جمعه نهم آبان ساعت ۲۱ به‌صورت مجازی برگزار می‌شود. علی ثابت‌نیا مدیرعامل انجمن موسیقی ایران، درباره داوری مرحلۀ نهایی چهاردهمین جشنواره ملی موسیقی جوان گفت: جشنواره روزهای
  • 1,424 نگاه
مشــاهده ادامه
منصوره ثابت‌زاده ، اخبار موسیقی ،اخبار موسیقی ایران، واوموزیک،vavmusic

منصوره ثابت‌زاده: دوبیتی به گویش‌ها و زبان‌های مختلفی اجرا می‌شود

پژوهشگر موسیقی اقوام و عضو شورای علمی سیزدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران، درخصوص بخش پژوهش و بین‌الملل توضیحاتی ارائه داد. به گزارش اخبار موسیقی واوموزیک ، منصوره ثابت‌زاده پژوهشگر موسیقی اقوام و عضو شورای علمی سیزدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران در خصوص موضوع این دوره جشنواره گفت: دوبیتی محور اصلی سیزدهمین جشنواره موسیقی نواحی است
  • 1,551 نگاه
مشــاهده ادامه
رضا بهرام، اخبار موسیقی ،اخبار موسیقی ایران، واوموزیک،vavmusic

کنسرت رضا بهرام در جزیره کیش

به گزارش اخبار موسیقی واوموزیک ، کنسرت موسیقی رضا بهرام با استقبال گردشگران و با رعایت شیوه‌نامه‌های بهداشتی در مجموعه آبنمای ساحلی خلیج فارس جزیره کیش برگزار شد.
  • 1,729 نگاه
مشــاهده ادامه

دیدگاه کاربراندیدگاه خود را بیان کنید یا نظرات دیگر دوستان را بخوانید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دریافت نـــرم افـــزار

اپلیکیشن واوموزیک همراه آنلاین لحظات خوب شما
سریعتر از همه بشنوید