گرامافون؛ اولین رسانه صوتی در ایرانواو موزیک , رسانه پخش موسیقی آنلاین

دانلود آهنگ جدید

همزمانی ورود گرامافون به ایران با ضبط اولین قطعه های موسیقی ایرانی در دوره مظفرالدین شاه در سال ۱۲۸۴ باعث رشد موسیقی در ایران شد به طوری که ابتدا اشراف و سپس مردم از طریق شندین صفحات رازشمند موسیقی ایرانی با این هنر اصیل آشنا شدند.

مقاله “گرامافون؛ اولین رسانه صوتی در ایران” نوشته بهروز مبصری، عضو هیئت مدیره کانون پژوهشگران که در شماره نخست فصلنامه خانه موسیقی منتشر شده بود، به شرح زیر است:

سالهای آخر سلسله قاجار ۵ دوره ضبط موسیقی انجام یافت که به ترتیب در سالهای ۱۲۸۴ش در تهران – ۱۲۸۶ ش پاریس ۱۲۸۸ ش لندن ۱۲۹۱ش تهران و ۱۲۹۳ش تفلیس است و عملا گرامافون به عنوان یک وسیله صوتی رسانه‌ای جایگاه خود را در میان مردم باز کرد اگرچه در ضبط اول سال ۱۲۸۴‌ش بیشتر دستور درباریان و دسته‌های موزیک سلطنتی بوده اما پس از پایان دوره استبداد صغیر و فرار محمد علی‌شاه در ضبط دوم در تهران ۱۲۹۱ش زنان از خلوت دربار بیرون آمده و به ضبط تصانیف عارف قزوینی برای اولین بار می‌پردازند. ضبط دوم در تهران با ضبط نخستین در سال ۱۲۸۴ش از نظر محتوا اختلاف چشمگیری داشته است که خود مبحثی جداگانه را می‌طلبد.

نکته این که در آن روزگار کسانی که می‌توانستند بخوانند و بنویسند اندک بودند اما چون همه می توانستند بشنوند و تصانیف عارف و شیدا ، آثار کمدی و حتی صفحات تئاتر را به ضبط رسید و گرامافون به عنوان یک وسیله صوتی توانست در تاریخ اجتماعی ایران تاثیر گذار باشد.

اما پس از آخرین ضبط در دوره قاجاریه ۱۲۹۳ ش تفلیس – تا سال ۱۳۰۶ به مدت ۱۴ سال به دلیل تغییرو تحولات حکومتی و شرایط نامطلوب اقتصادی هیچ کمپانی حاضر به سرمایه گذاری در ایران نشد و در این ۱۴ سال توقف ضبط موسیقی هنرمندان بزرگی چون میرزا عبد الهن میرزا حسینقلی و درویش خان روی در نقاب خاک کشیدند در سال ۱۳۰۶ کمپانی های هیزمستر ویس و پولیفون و چند کمپانی دیگر به ایران آمدند و به ضبط آثار موسیقی پرداختند که وسعت چشمگیری نسبت به ضبط های گذشته داشت و تنوع افراد شرکت کننده در این ضبط ها در خور توجه بوده است.

در این شرایط جامعه ایرانی رو به تجددگرایی می رود و گرامافون به هتل ها و رستوران ها و قهوه خانه ها راه می‌یابد. برق اختراع شده و تکنولوژی ضبط صفحات بالا رفته و گزارشی از روزنامه اطلاعات در ۵ مهر ماه ۱۳۰۶ به قلم میر حسین حجازی اشاره به این نکته داشته که از میدان توپخانه تا میدان حسن آباد ۱۶ قهوه خانه موجود است که انسان در رفت عبور از پیاده‌رو تازه‌ترین صفحات موسیقی ایرانی را می‌شنود.

در سال ۱۳۰۷ بازتاب تصانیفی چون مرغ سحر با صدای ملوک ضرابی، ای دست حق (کابینه سیاه) با صدای قمر و تصانیفی که با اشعار ملک الشعرای بهار و صدای جمال صفوی به گوش مردم می رسید دولتمردان را بر آن داشت که گرامافون را به عنوان یک وسیله تجملی نگاه نکنند بلکه خطرش را از مطبوعات کمتر ندانند به همین دلیل سرتیپ محمد در گاهی رئیس کل تشکیلات نظمیه مملکتی مصوبه هیئت محترم وزراء مورخه ۱۶ اردیبهشت ماه ۱۳۰۷ نظام‌نامه مقررات ضبط صوت در صفحات گرامافون را به تصویب وزیران رساند و در تاریخ ۲۴ اردیبهشت ماه ۱۳۰۷ جهت اجرا ابلاغ شد این نظام‌نامه در ۵ ماده بوده که به امضاء رسید.
ماده ۱٫ کلیه نمایندگان کمپانی ها قبل از هر اقدام، جهت تحصیل اجازه مخصوص برای اسناد و آرتیست های خود به اداره نظمیه محل مراجعه و کتبا متعهد بشوند که صفحات را بر طبق این شرایط پر نمایند.
ماده ۲- در هیچ موقع صفحاتی بدون اطلاع و حضور نماینده نظمیه پر نکرده و با آرتیست های غیرمجاز کنترات منعقد ننمایند.
ماده ۳- در کنتراتی بین نمایندگان کمپانی ها و آرتیست ها منعقد و به اداره نظمیه ارایه می شود نام دستگاه و اشعار و آواز و تصنیف و هویت اشخاص که صفحه را پر می کنند با ذکر اسم – خانواده – شغل قید گردد.
ماده ۴ – پس از انعقاد کنترات نظمیه را در پروگرام ایامی که صفحه پر می‌شود با ذکر ساعت و محل مشروحا مستحضر نمایند.
ماده ۵ – در صورت تخلف از مقررات صفحاتی که بدون اجازه پر شده متخلفین برای مجازات به محکمه صلحیه تسلیم خواهند شد.
طهران مورخه ۱۶ اردیبهشت ماه ۱۳۰۷ محل امضاء مهر مهدی قلی و مر ریاست وزراء.
از این تاریخ تاکنون برای ضبط و اجرای صحنه ای موسیقی و عوامل آن به وسیله ارگان های ذیربط کنترل می گردد.

این نکته قابل ذکر است که از این تاریخ به بعد دیگر بخش بزرگی از هنرمندان موسیقی و هم چنین ترانه سرایی ملک الشعرای بهار را نمی بینیم و به همین دلیل در کتابهای تاریخ موسیقی هم چون سرگذشت موسیقی نوشته روح اله خالقی و یا تاریخ موسیقی نوشته حسن مشحون که کتب مرجع اند نام هنرمندانی چون جمال صفوی خواننده – حسین خان تهرانی (آواز) – سنجلابی و برخی دیگر دیده نمی‌شود. خوشبختانه آثار صوتی این هنرمندان روی صفحات گرامافون در دست است.

صفحات گرامافون تا دهه ۵۰ شمسی یک وسیله رسانه‌ای صوتی تاثیرگذار در تاریخ اجتماعی ایران بودند و از این سال به بعد رسانه های صوتی دیگری جایگزین آن شدند.

منابع جزوات صفحه سنگی امیر منصور



  • 11,277 نگاه
  • 0 دیدگاه

اشتراک در شبکه های اجتماعی

شاید نوشته های زیر برای شما جالب باشد

محمد علیزاده ٬ اخبار موسیقی ٬ اخبار موسیقی ایران ٬ واوموزیک

منوی بی‌نمک «موزیک ویدئو»

در هفته‌ای که گذشت چند قطعه جدید موسیقی با صدای خواننده‌های پاپ منتشر شد. محمد علیزاده با «برگردی ای کاش»، حامد همایون با «نارفیق»، بهنام بانی با «قرص قمر۲» و علی صدیقی با «دیوونه»، جزو این خواننده‌ها بودند. به هر حال در دوره فعلی، موزیک ویدئو چاشنی کار است و باعث بیشتر دیده شدن قطعه
  • 6,966 نگاه
مشــاهده ادامه
نادر مشایخی ٬ اخبار موسیقی ٬ اخبار موسیقی ایران ٬ واوموزیک

یادداشت «نادر مشایخی» به بهانه حاشیه‌های اخیر ارکستر سمفونیک

حالِ ارکستر سمفونیک تهران خوب نیست. این را لابد دیگر همه با توجه به اتفاقاتی که پیرامونِ ارکستر رخ می‌دهد، متوجه شده باشند؛ اما بیایید یک‌بار برای همیشه مشکلاتِ ارکستر سمفونیک تهران را به صورتِ ریشه‌‌ای ارزیابی کنیم و به این بسنده نکنیم که در آخرین اجرای ارکستر چه حواشی‌ای رخ داد یا اینکه حضورِ
  • 2,022 نگاه
مشــاهده ادامه
یادداشت علی رهبری ٬ اخبار موسیقی ٬ اخبار موسیقی ایران ٬ واوموزیک

ارکستر سمفونیک مثل بیماری است که به جای درمان، مدام مسکّن به او می‌خورانند

یادداشت علی رهبری، رهبر بین‌المللی ارکستر درباره‌ی حواشی اخیر ارکستر سمفونیک تهران: رفتاری که در کنسرت اخیر ارکستر سمفونیک تهران رخ داد، به اندازه‌ای پیچیده و غیرحرفه‌ای بود که به سختی می‌توان درباره‌ی آن حرف زد. این اتفاق که رهبری چند روز مانده به کنسرت بگذارد و برود و از آن طرف رهبری روی صحنه
  • 3,617 نگاه
مشــاهده ادامه
اخبار موسیقی ٬ شهرام ناظری ٬ اخبار موسیقی ایران، واوموزیک

لغو کنسرت‌های شهرام ناظری به احترام جانباختگان

شهرام ناظری که قرار بود روز‌های ۲۵، ۲۶ و ۲۷ دی‌ماه کنسرت داشته باشد برای ادای احترام به درگذشتگان سانحه هوایی ایران-اکراین برنامه‌هایش را لغو کرد. به گزارش اخبار موسیقی واوموزیک در پی وقوع سانحه دلخراش سقوط هواپیمای اکراینی‌، شهرام ناظری، خواننده ملی کشورمان، به منظور همدردی با هموطنان عزیز برنامه‌های خود را در شهرهای
  • 3,383 نگاه
  • شهرام ناظری
  • خوانندهٔ موسیقی سبک سنتی
مشــاهده ادامه

دیدگاه کاربراندیدگاه خود را بیان کنید یا نظرات دیگر دوستان را بخوانید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دریافت نـــرم افـــزار

اپلیکیشن واوموزیک همراه آنلاین لحظات خوب شما
سریعتر از همه بشنوید